octobre 17, 2021

Le Tout Au Pluriel Magazine

Nous sommes vos yeux et vos oreilles

Yon fèt lagrikilti ak travay san kè kontan!

3 min read
Partagez cet article
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Gade yon pwemye Me fèt Agrikilti ak Travay! Adye, se ak anpil konstènasyon fèt sa ap selebre jodia. Se grav pou Ayiti ki te pote nom peyi esansyelman agrikòl, epi se nan nivo ensifizans sa ak depandans total sa pou nap kantone bòn fèt lagrikilti ak travay. Ki lagrikilti souple? Travay pou kiyès epi ki kote? Pou sila ki gen yon kenbe nan men yo se wololoy. Pandan nou bezwen plis pase 100 goud pou yon grenn dola meriken. Wi nap travay! Nou ta ka poze tèt nou kesyon sa, nan ki pi bon kondisyon konsa sila kap travay yo rive travay la menm? Mwen revolte! Yon bout tè ki fè 160 lane ap pwodwi kafe nan mond lan alepok, yon bout tè ki te fè peyi LaFrans youn nan pi gran peyi nan Ewop la ak pwodiksyon sik, sim gen bon memwa. San konte kakao, yanm ak bannann nou te konn ap ekspòte an Almay, Etazini. Selman ti mang fransik la nou te rete nan pwodiksyon nou an, ki te ka ede nou tire yon ti pwofi, menm zafè mang sa bay pwoblem, gen rezèv sou posibilite anpil nan yo plen vè…

Mwen rekonèt anpil jefò Atizan nou yo fè nan kreyasyon bel èv atizana,
Mwen rekonèt kèk gran pent nan peyi a ki leve kilti peyi a byen wo nan boul figi etranje yo, anpil respè pou yo tankou (Franck Etienne, Derenancourt elatriye), Mwen rekonèt valè Vivianne Gauthier , respè pou memwa fanm vanyan sa, nan sa li regle nan zafè dans nan peyi a,
Mwen rekonèt valè gwo potorik gason sa yo Neymours Jean Bapstiste, Ti Manno, elatriye, yo fè zòt fè anpil elòj sou mizik Ayisyenn nan (konpa)! Ah wi bel souvni.

Anpil gwo palto pa menm wont di jodia bòn fèt lagrikilti ak travay, pandan jènn nou yo ak diplom, lisans, metriz nan men se jete yo ap jete yo, Brezil, Chili, Sendomeng, Kanada, LaFrans, epi jènn sa yo poko menm dòmi, yo fè rèv se nan Eldoradoa yo wè yo, lakay Tonton Sam. Kèm ap bat byen fò, pou grangou kap tann nou aprè kowonaviris sa lakay. Tchuippss! Alakoze anba syèl ble Ayiti sa pou salarye kap tann mwa a rive pou resevwa yon pitans nan men Patwon.

Nou vle kwè, nou ki deside grandi ak GRANDIR, nou dwe fè yon lòt pledwari tout bon vre, kote chak sitwayen kapab rive genyen yon otosifizans alimantè. Repanse agrikilti nou an, pandan nap ankouraje agro-endistri, epi nou dwe fè chwa yon modèl ekonomi ki chita sou ekspòtasyon, nan priyorize relasyon Sid/Sid. Men ki sa nou pral ekspòte? Kantite an plis nou rete yo(Eksedan). Nou dwe fòme plis ajan agrikòl, ankouraje peyizan yo kwè nan latè pandan LETA ap akonpanye yo (Ti Kredi Agrikòl/Solidarite). Aplikasyon teyorik modèl devlopman twazyèm vwa, youn nan solisyon pou nou repanse dinamik entènn nan epi konbat inegalite sosyal. Lè sa tout pitit gason ak pitit fiy peyi a, va santi yo itil epi yo ap kapab reponn ak bezwen yo, lè sa na retounen ak fèt lagrikilti ak travay! Sinon Sendomeng ap fenk kare ri nou dan griyen.

Fedner CERISIER, Politologue-Juriste
Kowòdonatè GRANDI

La redaction de LTP

+50933264662

admin@letoutauplurielmagazine.com

Tous droits réservés, 1 Mai 2020.

LE TOUT AU PLURIEL MAGAZINE! NOUS SOMMES VOS YEUX ET VOS OREILLES.