Le Tout au Pluriel Magazine

Nous sommes vos yeux et vos oreilles

TOUT SA OU DWE KONEN SOU DEPRESYON

6 min read
Spread the love

OSMAN GÉRÔME
NOVEMBRE 26 2020
Crédit: fizkes/iStock

www.letoutauplurielmagazine.com

Depresyon se yon twoub mantal, kote moun ki afekte a prezante yon gwo tristès epi pèdi enterè pou tout aktivite li te konn fè avan. Twoub emosyonèl sa souvan etann li sou yon tan ki long. Depresyon ka pwodwi yon efè negatif non sèlman nan vi moun ki deprime a, men tou sou antouraj li, travay li elatriye. Kidonk, se yon twoub mantal ki afekte atitid moun ki ap soufri ak li a.

Ki faktè ki ka koz depresyon ?

Jiska jounen jodi a, etid yo pa ko ka indantifye ki kòz espesifik ki kondwi a depresyon. Men genyen divès faktè yo rive detèmine ki kapab pwovoke depresyon, tankou :

1. Jenetik oswa ereditè

Menm si espesyalis yo pa ko rive detekte ki jèn egzateman ki enplike nan transmisyon depresyon soti nan yon paran ak yon timoun, men divès etid rive montre depresyon genyen konpozant jenetik ki enplike ladan l. Donk, nan sans sa, yon moun ki te gen yon paran, yon manb nan fanmi pwòch li ki te soufri depresyon, genyen yon faktè risk pou li menm tou ta afekte.

2. Faktè biyolojik

Biyoloji sèvo moun se yon bagay ki konplèks anpil. Men sa pa anpeche espesyalis yo rive obsève kay moun ki deprime yo yon defisi oubyen yon dezekilib nan nivo kèk newotransmetè, yo menm ki la pou transmèt mesaj ant newòn yo ki nan sèvo nou. Dezekilib sa vin rann kominikasyon ant newòn yo difisil. Alò, se youn nan faktè biyolojik ki kapab patisipe nan devlope depresyon kay moun.

3. Faktè sikososyal

Nan faktè sa, yo etidye moun ki fè depresyon an pa rapò ak relasyon li devlope ak milye sosyal kote l ap evolye a, e kòman milye sa kapab genyen enpak sou vi li. Pa egzanp, yon chòk emosyonèl enpòtan kapab yon koz ki deklannche depresyon kay yon moun. Souvan, se yon evènman negatif, tankou lanmò yon moun ki enpòtan nan vi nou, yon separasyon santimantal, divòs ant 2 moun ki te marye, konfli familyal, pèdi travay, aksidan, elatriye.

Ki sentom ki manifeste kay yon moun ki depresif ?

Sentom depresyon yo souvan manifeste pa yon gwo tristès ki dire anpil. Tristès sa ki enstale li nan vi deprime a, li aji sou atitid li, sou eta emosyonèl li. Se sa ki lakoz nan anpil ka, moun kap soufri ak depresyon, pèdi enterè ak plezi li te konn genyen pou tout aktivite ak travay li te konn fè avan. Men kèk nan sentom sa yo :

Iritabilite
Moun ki ap soufri ak depresyon souvan montre yon nivo iritabilite egzajere, yo gen yon kòlè ki pa janm pase. Pou nenpòt ti krik, ti krak, yo souvan gen tandans ensilte lòt moun. Sa ki konn anjandre kèk konfli.

Pèdi enterè pou tout aktivite
Nan majorite ka depresyon yo, moun yo souvan montre li pa entèrese ak anyen, menm sa li te konn pran plezi nan yo. Li pran distans li ak moun, kote li repliye sou li menm.

Mank oswa yon apeti depase
Ase souvan, apeti deprime yo konn gen tandans diminye. Pafwa se fòse pou y ap fòse li manje. Men konsa tou, nan kèk ka, se kontrè a ki fèt. Pasyan an konn montre yon apeti depase nan moman depresyon an. E yo konn montre preferans pou kèk manje, sitou bagay ki sikre. Nòmalman, lè pwoblèm apeti sa pèsiste, moun nan ka vin pran osinon pèdi nan gwosè li. E lè sa, malad la vin pa renmen kò fizik li.

Pwoblèm pou dòmi
Difikilte pou dòmi, se yon lòt sentom ki frape anpil moun ki deprime. Pafwa, moun nan konn gen pwoblèm pou dòmi pran l. Pafwa li fin konn dòmi epi li leve ankò nan nwit la, li pa janm ka dòmi ankò. Konsa tou nan kèk ka, li konn dòmi depase.

Fatig ak mank enèji
​​​​​​​Souvan, moun ki fè depresyon an konn prezante yon fatig ki pa janm pase, menm si li pa fè pyès egzèsis fizik. Nenpòt ti travay pou moun sa fè mande li anpil efò.

Santiman kilpabilite
​​​​​​​Depresyon enplike nan degradasyon imaj pèsonèl moun kapab genyen sou tèt li. Nan sans sa, estim li gen pou tèt li ka afekte. Li pa gen konfyans nan tèt li ak kapasite pou l reyalize anyen. Li twouve vi li pa gen sans, kidonk, li pa itil anyen. Yon lòt kote, moun ki depresif la souvan prezante yon santiman kilpabilite irasyonèl. Nenpòt sa k ta pase nan vi yo oswa nan antouraj yo nan fason negatif, yo souvan gen tandans mete chaj la sou do yo, pandan yo konn pa gen anyen pou wè ak sa.

Twoub atansyon ak konsantrasyon
​​​​​​​Sou yon nivo emosyonèl, moun ki ap soufri ak depresyon souvan prezante yon mank konsantrasyon pou li panse, konsantre li sou yon seri aktivite entelektyèl ki egzije sa. Pa egzanp, li toujou difisil pou pran desizyon nan vi yo. Ou gen enpresyon nenpòt ti bagay kapab dekonsantre yo. Pi lwen, blokaj sa konn menm poze yon twoub memwa kay moun ki depresif la.

Pwoblèm seksyèl
​​​​​​​Fi a konn gen difikilte pou antenn ògasm nan rapò seksyèl yo. Gason an konn gen difikilte pou li bande avan ou pandan aktivite seksyèl la.

Panse komèt swisid
​​​​​​​Se aksyon ki pi grav yon moun ki fè depresyon kapab komèt sou tèt li. Anpil nan ide swisid sa yo vini se paske genyen moun k ap soufri ak depresyon ki konn panse vi a t ap pi bon, vi moun ki nan antouraj yo t ap pi enteresan si yo menm yo pa ta egziste.

Li enpòtan pou nou konnen, tout sentom nou sot wè yo la pa oblije manifeste kay yon moun ki fè depresyon. Men se kilè yo kapab dyagnostike yon moun ak depresyon? Alò, dapre DSM-4, ki se avan dènye edisyon Manyèl Dyagnostik ak Estastik Maladi Mantal yo, karakteristik esansyèl yon depresyon, yo rele tou epizod Twoub Depresif Majè, pwoblèm nan dwe ale sou yon peryòd pou piti 2 semèn, epi sentom ki akonpaye li a dwe prezan prèske pandan tout jounen an. Pandan 2 semèn sa, atitid moun nan deprime oubyen li pèdi enterè ou plezi pou tout aktivite. Mete sou sa, moun nan dwe prezante pou pi piti 4 nan lis sentom nou sot wè talè a, ki kapab genyen ladan l :

Pwoblèm apeti
Twoub somèy
Mank enèji
Santiman initilite oswa santiman kilpabilite
Pwoblèm konsantrasyon
Ide swisid
Trètman kont depresyon

Aprè dyagnostik ki revele pasyan an fè depresyon, lòt etap la se trètman an. Li kapab sikoterapi oswa itilizasyom medikaman, oubyen tou 2 an menm tan, sa depann de ka a. Nan sans sa, doktè ak pwofesyonèl sante mental yo (ki kapab yon sikològ oswa yon sikyat) ap travay ansanm pou elabore yon pwosesis trètman ki kapab genyen ladan l divès sesyon terapi ak medikaman.

Anplis medikaman kont depresyon k ap soulaje moun nan, sitou si li santi doulè fizik, eksperyans yo montre sikoterapi a vrèman enpòtan epi efikas nan sans sa. Non sèlman pou ede pasyan a kenbe yon bon ekilib emosyonèl, men tou pou evite li ta tonbe ankò nan menm pwoblèm nan aprè trètman ou pandan pwosesis trètman an.

Alò, an paralèl ak sikoterapi ak itilizasyon medikaman yo, youn nan apwi yon moun ki fè depresyon bezwen, se sipò sosyal moun ki nan antouraj li. Toujou tcheke sou li, rele li, ekri li, ba li tout sipò emosyonèl nou panse li ka bezwen nan yon sityasyon konsa. Paske kontrèman ak sa anpil moun panse, depresyon pa yon blag. Chak jou ki pase, pou yon rezon ou yon lòt, gen plis moun k ap soufri ak depresyon nan mond lan.

N.B. Sous konsilte nan kad atik sa : DSM-4, ki se avan denye edisyon Manyel Dyagnostik ak Estastik Maladi Mantal yo.
Osman Jérôme, sikològ

Mentalitude.

27 NOVEMBRE 2020

LA RÉDACTION DE LTP !!!
VIA loopht
harryespoir@gmail.com
téléphone 50948438136.

LE TOUT AU PLURIEL MAGAZINE.

NOUS SOMMES VOS YEUX ET VOS OREILLES..

You may have missed